- Arrest van 13 mei 2011

13/05/2011 - C.10.0045.N

Rechtspraak

Samenvatting

Samenvatting 1
Een recht van overgang over een privé-domein kan als erfdienstbaarheid tot openbaar nut ten behoeve van de inwoners van de gemeente en van alle belanghebbenden worden verkregen door een dertigjarig voortdurend en onafgebroken, openbaar en niet dubbelzinnig gebruik van een strook grond door eenieder, voor het openbaar verkeer, mits dit gebruik geschiedt met de bedoeling de strook als zodanig te gebruiken en niet berust op een enkel gedogen van de eigenaar van het goed waarop de overgang wordt uitgeoefend (1); het komt de rechter toe in feite te beoordelen of het gebruik voortdurend, onafgebroken, openbaar en niet dubbelzinnig is (2). (1) Cass. 29 nov. 1996, AR C.94.0481.N, A.C., 1996, nr. 467. (2) Zie Cass. 19 juni 2009, AR C. 08.0183.N, A.C., 2009, nr. 423.

Arrest - Integrale tekst

Nr. C.10.0045.N

1. GEMEENTE BUGGENHOUT, vertegenwoordigd door haar College van burgemeester en schepenen, met zetel te 9255 Buggenhout, Nieuwstraat 2,

2. BURGEMEESTER VAN DE GEMEENTE BUGGENHOUT, in zijn hoedanigheid van hoofd van de lokale politie, met kantoor te 9255 Buggenhout, Nieuwstraat 2,

eisers,

vertegenwoordigd door mr. Caroline De Baets, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1050 Brussel, Louizalaan 149, bus 20, waar de eisers woonplaats kiezen,

tegen

1. PATRIBOS nv, met zetel te 1785 Merchtem, Breestraeten 67,

2. BOSRAND IMMOBILIËN bvba, met zetel te 9255 Buggenhout, Nettebroekdreef 1,

3. P. W.,

4. A. B.,

verweerders,

vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1000 Brussel, Brederodestraat 13, waar de verweerders woonplaats kiezen,

en ten aanzien van

VLAAMS GEWEST, vertegenwoordigd door de Vlaamse Regering, in de persoon van de minister-president, met kantoor te 1000 Brussel, Martelaarsplein 19, voor wie optreedt de Vlaamse minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur, met kantoor te 1000 Brussel, Koolstraat 35/5,

partij opgeroepen in gemeen- en bindendverklaring van het tussen te komen arrest.

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het vonnis in hoger beroep van de rechtbank van eerste aanleg te Dendermonde van 12 februari 2009.

Raadsheer Eric Stassijns heeft verslag uitgebracht.

Advocaat-generaal met opdracht André Van Ingelgem heeft geconcludeerd.

II. CASSATIEMIDDEL

De eisers voeren in hun verzoekschrift dat aan dit arrest is gehecht, een middel aan.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Eerste onderdeel

1. Het onderdeel voert aan dat er een tegenstrijdigheid bestaat tussen de eigen motieven van het bestreden vonnis en de motieven van het beroepen vonnis die de appelrechters overnemen.

2. In de rubriek "Procedure" vermelden de appelrechters: "Bij vonnis dd. 5 oktober 2004 werden de vorderingen van (de eisers), op basis van de door de vrederechter weerhouden motieven welke alhier als herhaald dienen te worden beschouwd, ontvankelijk doch ongegrond verklaard".

Anders dan waarvan het onderdeel uitgaat, nemen de appelrechters aldus de motieven van het beroepen vonnis niet over.

Het onderdeel kan niet worden aangenomen.

Tweede onderdeel

3. In zoverre het onderdeel de schending aanvoert van de artikelen 690 en 691 Burgerlijk Wetboek, die op deze zaak geen toepassing vinden en door het bestreden vonnis niet worden toegepast, is het niet ontvankelijk.

In zoverre het onderdeel aanvoert dat uit de feiten die het vermeldt, blijkt dat het openbaar gebruik van de Nettebroekdreef voortdurend en onafgebroken, openbaar en ondubbelzinnig was, verplicht dit het Hof tot een onderzoek van feiten en is het bijgevolg niet ontvankelijk.

4. Een recht van overgang over een privédomein kan als erfdienstbaarheid tot openbaar nut ten behoeve van de inwoners van de gemeente en van alle belanghebbenden worden verkregen door een dertigjarig voortdurend en onafgebroken, openbaar en niet dubbelzinnig gebruik van een strook grond door eenieder, voor het openbaar verkeer, mits dit gebruik geschiedt met de bedoeling de strook als zodanig te gebruiken en niet berust op een enkel gedogen van de eigenaar van het goed waarop de overgang wordt uitgeoefend.

Het komt de rechter toe in feite te beoordelen of het gebruik voortdurend, onafgebroken, openbaar en niet dubbelzinnig is.

5. Het bestreden vonnis stelt vast dat:

- de eerste en tweede verweerster geen toestemming hebben gegeven tot publiek gebruik van de dreef of dit zouden gedogen;

- met toelating van de rechtsvoorganger van het Vlaams Gewest, de eerste en derde verweerders slagbomen hebben aangebracht op de Nettebroekdreef, zodat duidelijk en op ondubbelzinnige wijze kenbaar werd gemaakt dat de Nettebroekdreef niet openstaat voor verkeer;

- het feit dat fietsers en wandelaars langs deze slagbomen kunnen passeren, de slagbomen negeren of toch gebruik maken van de dreef, geenszins als een gedogen kan worden aangezien.

6. Op grond van deze feitelijke vaststellingen oordeelt het bestreden vonnis zonder schending van artikel 2229 Burgerlijk Wetboek dat de Nettebroekdreef niet openstaat voor het publiek en niet voor het openbaar verkeer te lande aangewend kan worden, zodat er geen sprake kan zijn van voortdurend, onafgebroken, openbaar en niet dubbelzinnig gebruik van de Nettebroekdreef door het publiek.

Het onderdeel kan in zoverre niet worden aangenomen.

Vordering tot bindendverklaring

7. De verwerping van het cassatieberoep ontneemt elk belang aan de vordering tot bindendverklaring.

Dictum

Het Hof,

Verwerpt het cassatieberoep en de vordering tot bindendverklaring.

Veroordeelt de eisers in de kosten.

Bepaalt de kosten voor de eisers op de som van 949,96 euro en voor de verweerders op de som van 107,42 euro.

Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samengesteld uit eerste voorzitter Ghislain Londers, als voorzitter, afdelingsvoorzitter Robert Boes, en de raadsheren Eric Dirix, Eric Stassijns, en Geert Jocqué, en in openbare rechtszitting van 13 mei 2011 uitgesproken door eerste voorzitter Ghislain Londers, in aanwezigheid van advocaat-generaal met opdracht André Van Ingelgem, met bijstand van afgevaardigd griffier Véronique Kosynsky.

Vrije woorden

  • Erfdienstbaarheid tot openbaar nut

  • Gemeente

  • Verkrijging door gebruik

  • Voorwaarden

  • Beoordeling door de rechter