- Arrest van 31 mei 2012

31/05/2012 - C.11.0343.N

Rechtspraak

Samenvatting

Samenvatting 1
De artikelen 17 en 815 van het Gerechtelijk Wetboek laten gedinghervatting bij rechtsopvolging ten bijzondere titel toe inzake vorderingen die een dusdanig nauw verband houden met het overgedragen recht dat de verandering van hoedanigheid aan de partij in het geding ieder belang ontneemt dit geding verder te zetten en enkel de rechtsopvolger ten bijzondere titel als nieuwe titularis van het recht hierbij nog belang heeft (1). (1) Zie de concl. van het O.M.

Arrest - Integrale tekst

Nr. C.11.0343.N

ER PRODUCTIONS - PARADISO TV bvba, met zetel te 1702 Groot-Bijgaarden, Noordkustlaan 18,

eiseres,

vertegenwoordigd door mr. Johan Verbist, advocaat bij het Hof van Cassatie, met kantoor te 1000 Brussel, Brederodestraat 13, waar de eiseres woonplaats kiest,

tegen

1. DUTCH FILMWORKS bv, vennootschap naar Nederlands recht, met zetel te 4209 AX Schelluinen (Nederland), Sportlaan 2A,

2. Francis BRINGARD, met kantoor te 6060 Montignies-sur-Sambre, rue t'Serclaes de Tilly 49/51, Thierry L'HOIR, met kantoor te 3210 Frasnes-lez-Gosselies, rue Reine Astrid 62, als curatoren van het faillissement van Video-dis nv,

3. SOURCE INVESTMENTS bv, vennootschap naar Nederlands recht, met zetel te 4209 AX Schelluinen (Nederland), Sportlaan 2A,

4. LICENSING CHANNEL bv, vennootschap naar Nederlands recht, met zetel te 1112 AW Diemen (Nederland), Verrijn Stuartweg 3,

verweerders.

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van het hof van beroep te Brussel van 8 maart 2011.

Advocaat-generaal Christian Vandewal heeft op 8 maart 2012 een conclusie neer-gelegd.

Raadsheer Alain Smetryns heeft verslag uitgebracht.

Advocaat-generaal Christian Vandewal heeft geconcludeerd.

II. CASSATIEMIDDEL

De eiseres voert een middel aan.

Geschonden wetsbepalingen

- de artikelen 17, 815, 816 en 1138, 4°, Gerechtelijk Wetboek;

- de artikelen 1134, 1319, 1320 en 1322 Burgerlijk Wetboek;

- artikel 149 Grondwet.

Aangevochten beslissing

De appelrechters oordelen dat eiseres niet de nodige hoedanigheid had om het ge-ding dat door Hot Town Music - Paradiso bvba voor de eerste rechter aanhangig was gemaakt te hervatten en verklaren haar gedinghervatting en de door haar gestelde vorderingen voor de eerste rechter onontvankelijk en veroordelen eiseres tot de gerechtskosten, op grond van de volgende redengeving:

"De ontvankelijkheid van de gedinghervatting en van de vorderingen van [eiseres]

10. [Verweersters] concluderen tot de onontvankelijkheid van de gedinghervatting door [eiseres] voor de eerste rechter en van haar vorderingen.

11. Artikel 815 Gerechtelijk Wetboek bepaalt het volgende:

‘In de zaken waarin de debatten nog niet gesloten verklaard zijn, blijft het overlijden van een partij, haar verandering van staat of de verwijzing van de hoedanigheid waarin zij is opgetreden, zonder gevolg zolang daarvan geen kennis is gegeven'.

Het [hof van beroep] stelt vast dat de ‘koop - verkoop overeenkomst' die op 1 januari 2006 gesloten werd tussen [eiseres], enerzijds, en de Hot Town Music bvba, anderzijds, het volgende bepaalt:

‘Hot Town Music draagt wereldwijd, universeel en zonder enige beperking over aan ER Productions - Paradiso TV:

1. (...)

2. Alle Auteursrechten, naburige rechten en contractuele rechten verbonden aan het karakter/tekening Musti, zoals door partijen genoegzaam bekend, de secundaire personages, verhalen en afgeleiden, inclusief de machtiging alle lopende contracten te verlengen, op te zeggen of te vernieuwen, ongeacht enige (exclusieve) licenties aan derden.

3. Alle uitgaverechten op de muzikale werken waarvan lijst in bijlage 1.

4. Alle uitgaverechten op de fonogrammen waarvan een lijst in bijlage 2.

Bijgevolg is ER Productions - Paradiso TV uitsluitend titularis en eigenaar van al deze rechten voor de gehele duur van het auteursrecht.

Alle vermogensrechten, gelden en vermogensbestanddelen die de rechten hebben gegenereerd sedert 1 januari 2006, dienen onverwijld en rechtstreeks aan [eiseres] te worden overgemaakt.

Alle aanvragen om op enige manier gebruik te maken van deze rechten dienen vanaf deze datum uitsluitend te worden gericht aan [eiseres].

Als enige tegenprestatie voor deze overdracht van eigendom wordt door [eiseres] aan Hot Town Music een bedrag van 100.000 euro betaald.

Dit addendum maakt integraal deel uit van de overeenkomst dd. 1 januari 2006.'

Door de overeenkomst dd. 1 januari 2006 is Hot Town Music - Paradiso bvba als rechtspersoon niet verdwenen. Zij verloor ingevolge deze overeenkomst tijdens de procedure voor de eerste rechter de nodige hoedanigheid (me name de bevoegdheid om in rechte op te treden) en een belang om haar vorderingen tegen [verweersters] te benaarstigen.

[Eiseres] is ingevolge de overeenkomst dd. 1 januari 2006 niet in ‘de rechten en plichten' getreden van Paradiso, minstens blijft zij in gebreke om het tegendeel te bewijzen. Zij is krachtens deze overeenkomst louter ‘uitsluitend titularis en eigenaar' geworden van al de rechten die haar krachtens deze overeenkomst overgedragen werden, voor de gehele duur van het auteursrecht.

[Eiseres], die niet de rechtsopvolgster is van Hot Town Music - Paradiso bvba had niet de nodige hoedanigheid om het geding dat door Hot Town Music - Paradiso bvba voor de eerste rechter aanhangig gemaakt werd, te hervatten. Haar gedinghervatting en de door haar gestelde vorderingen voor de eerste rechter, zijn onontvankelijk.

12. Het middel van onontvankelijkheid van de gedinghervatting van [eiseres] en van haar vorderingen gesteld voor de eerste rechter, diende niet door [verweersters] opgeworpen te worden in limini litis, met name voor elk verweer ten gronde, of uiterlijk alvorens de eerste rechter uitspraak deed.

De verkoop dd. 1 januari 2006 is een feit dat zich voorgedaan heeft op een ogenblik waarop partijen reeds over de grond van de zaak geconcludeerd hadden, zodat het middel van onontvankelijk niet door [verweersters] in limine litis kon opgeworpen worden.

Een gebrek aan hoedanigheid is van openbare orde. Het gebrek aan hoedanigheid van [eiseres] om het geding voor de eerste rechter te hervatten, wordt niet gedekt door het bestreden vonnis."

Grieven

Artikel 815 Gerechtelijk Wetboek bepaalt dat het overlijden van een partij, haar verandering van staat of de wijziging van haar hoedanigheid vóór de sluiting der debatten moet worden medegedeeld aan de rechter voor wie de procedure loopt. Dit gebeurt door middel van een akte van gedinghervatting zoals bepaald in artikel 816 Gerechtelijk Wetboek. Onder de hoedanigheid zoals bedoeld in artikel 815 en in artikel 17 Gerechtelijk Wetboek dient te worden verstaan de bevoegdheid waarmee een partij haar rechten in rechte kan laten gelden. Die bevoegdheid komt toe aan de persoon die de houder is van de materiële aanspraken waarvan de uitvoering of de eerbiediging in rechte wordt gevraagd. In voorliggende zaak werd door eiseres aangevoerd dat bij overeenkomst van 1 januari 2006 de oorspronkelijke eiseres Hot Town Music - Paradiso bvba al haar rechten verbonden aan het Musti-karakter aan eiseres had overgedragen en dat derhalve de door eiseres gedane gedinghervatting in eerste aanleg ontvankelijk was. De appelrechters stellen vast dat de koop-verkoopovereenkomst die op 1 januari 2006 gesloten werd tussen eiseres enerzijds en Hot Town Music bvba, de oorspronkelijke eiseres in eerste aanleg, anderzijds, het volgende bepaalt:

"Hot Town Music draagt wereldwijd, universeel en zonder enige beperking over aan [eiseres]:

1. (...)

2. Alle Auteursrechten, naburige rechten en contractuele rechten verbonden aan het karakter/tekening Musti, zoals door partijen genoegzaam bekend, de secundaire personages, verhalen en afgeleiden, inclusief de machtiging alle lopende contracten te verlengen, op te zeggen of te vernieuwen, ongeacht enige (exclusieve) licenties aan derden.

3. Alle uitgaverechten op de muzikale werken waarvan een lijst in bijlage 1.

4. Alle uitgaverechten op de fonogrammen waarvan een lijst in bijlage 2.

Bijgevolg is [eiseres] uitsluitend titularis en eigenaar van al deze rechten voor de gehele duur van het auteursrecht."

De appelrechters stellen tevens vast op bladzijde 15 dat eiseres krachtens deze overeenkomst "uitsluitend titularis en eigenaar" geworden is van al de rechten die haar krachtens de overeenkomst overgedragen werden voor de gehele duur van het auteursrecht. Een dergelijke overdracht van de eigendomsrechten op de auteursrechten, naburige rechten en contractuele rechten waardoor eiseres uitsluitend titularis en eigenaar is geworden brengt, anders dan de appelrechters oordelen, een wijziging van hoedanigheid teweeg waardoor het geding, overeenkomstig artikel 815 Gerechtelijk Wetboek, moet worden hervat met verplichte kennisgeving hiervan overeenkomstig artikel 816 van datzelfde wetboek. Daaraan wordt geen afbreuk gedaan door het feit dat de verkopende-overdragende vennootschap, Hot Town Music - Paradiso bvba, als rechtspersoon niet is verdwenen. Uit het voorgaande vloeit voort dat nu de appelrechters vooraf vaststellen dat tengevolge van de overeenkomst van 1 januari 2006 eiseres uitsluitend titularis en eigenaar is geworden van al de rechten die haar krachtens de overeenkomst werden overgedragen, de appelrechters vervolgens niet naar recht hun beslissing verantwoorden dat eiseres niet de nodige hoedanigheid had om het geding dat door Hot Town Music - Paradiso bvba voor de eerste rechter aanhangig was gemaakt te hervatten en de gedinghervatting en de door haar gestelde vorderingen voor de eerste rechter onontvankelijk zijn (schending van de artikelen 17, 815 en 816 Gerechtelijk Wetboek).

In zoverre de appelrechters oordelen dat, ofschoon eiseres uitsluitend titularis en eigenaar is geworden van de bedoelde auteursrechten die haar krachtens de overeenkomst werden overgedragen, zij niet de hoedanigheid heeft om deze rechten uit te oefenen en om die reden niet de hoedanigheid had om het geding dat door de oorspronkelijke eiseres Hot Town Music - Paradiso bvba voor de eerste rechter aanhangig was gemaakt te hervatten, geven zij van de bedingen in de overeenkomst van 1 januari 2006, zoals uitdrukkelijk geciteerd in het bestreden arrest en met name waarin is bedongen dat aan eiseres worden overgedragen alle auteursrechten, naburige rechten en contractuele rechten verbonden aan het karakter/tekening Musti, alle uitgaverechten op de muzikale werken, alle uitgaverechten op de fonogrammen en bijgevolg eiseres uitsluitend titularis en eigenaar is geworden van al deze rechten voor de hele duur van het auteursrecht is, een uitlegging die onverenigbaar is met de bewoordingen ervan en schenden zodoende de bewijskracht ervan (schending van de artikelen 1319, 1320 en 1322 Burgerlijk Wetboek). Door tevens aan deze overeenkomst niet de rechtsgevolgen te verbinden die deze overeenkomst rechtsgeldig tussen de partijen bij deze overeenkomst heeft, miskennen zij tevens de verbindende kracht ervan (schending van artikel 1134 Burgerlijk Wetboek).

Bovendien is het tegenstrijdig enerzijds te oordelen dat eiseres uitsluitend titularis en eigenaar is geworden van al de rechten die haar krachtens de overeenkomst werden overgedragen doch anderzijds te oordelen dat zij niet in de rechten en plichten is getreden van Hot Town Music bvba en zij niet de hoedanigheid heeft om het geding dat door Hot Town Music - Paradiso bvba voor de eerste rechter aanhangig werd gemaakt te hervatten. Het arrest dat dergelijke tegenstrijdige beslissingen bevat schendt artikel 1138, 4°, Gerechtelijk Wetboek. Door te berusten op tegenstrijdige redengeving schendt het eveneens artikel 149 Grondwet.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

1. Krachtens artikel 815 Gerechtelijk Wetboek blijft, in de zaken waarin het debat nog niet gesloten verklaard is, het overlijden van een partij, haar verandering van staat of de wijziging van de hoedanigheid waarin zij is opgetreden, zonder gevolg zolang daarvan geen kennis is gegeven.

Krachtens artikel 17 Gerechtelijk Wetboek kan de rechtsvordering niet worden toegelaten, indien de eiser geen hoedanigheid en geen belang heeft om ze in te dienen.

2. Deze bepalingen laten gedinghervatting bij rechtsopvolging ten bijzondere titel toe inzake vorderingen die een dusdanig nauw verband houden met het over-gedragen recht dat de verandering van hoedanigheid aan de partij in het geding ie-der belang ontneemt dit geding verder te zetten en enkel de rechtsopvolger ten bij-zondere titel als nieuwe titularis van het recht hierbij nog belang heeft.

3. De appelrechters stellen vast dat:

- Hot Town Music - Paradiso bvba, die de vordering tot staking tegen de eerste twee verweersters had ingesteld, bij overeenkomst van 1 januari 2006 alle au-teursrechten, naburige rechten en contractuele rechten verbonden aan het ka-rakter/tekening Musti aan de eiseres overdroeg;

- Hot Town Music - Paradiso bvba als rechtspersoon niet verdween.

Zij oordelen dat:

- Hot Town Music - Paradiso bvba ingevolge deze overeenkomst "tijdens de procedure voor de eerste rechter de nodige hoedanigheid [met name de be-voegdheid om in rechte op te treden] en een belang om haar vorderingen tegen [verweersters] te benaarstigen" verloor;

- de eiseres ingevolge deze overeenkomst niet in de rechten en plichten trad van Hot Town Music - Paradiso bvba, maar "uitsluitend titularis en eigenaar" werd van al de rechten die haar krachtens de overeenkomst overgedragen werden, voor de gehele duur van het auteursrecht;

- de eiseres die niet de rechtsopvolgster was van Hot Town Music - Paradiso bvba, niet de nodige hoedanigheid had om het geding te hervatten.

4. Door aldus te oordelen verantwoorden de appelrechters hun beslissing niet naar recht.

Het middel is gegrond.

Dictum

Het Hof,

Vernietigt het bestreden arrest.

Houdt de kosten aan en laat de beslissing daaromtrent aan de feitenrechter over.

Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het vernie-tigde arrest.

Verwijst de zaak naar het hof van beroep te Gent.

Dit arrest is gewezen te Brussel door het Hof van Cassatie, eerste kamer, samen-gesteld uit afdelingsvoorzitter Edward Forrier, als voorzitter, en de raadsheren Eric Stassijns, Alain Smetryns, Koen Mestdagh en Geert Jocqué, en in openbare rechtszitting van 31 mei 2012 uitgesproken door afdelingsvoorzitter Edward For-rier, in aanwezigheid van advocaat-generaal Christian Vandewal, met bijstand van griffier Johan Pafenols.

Vrije woorden

  • Gedinghervatting

  • Rechtsopvolging ten bijzondere titel