- Arrest van 25 oktober 2012

25/10/2012 - C.12.0079.F

Rechtspraak

Samenvatting

Samenvatting 1
De samenloop van contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheden vereist niet dat de door de derde geleden schade niets te maken heeft met de uitvoering van het contract.

Arrest - Integrale tekst

Nr. C.12.0079.F

1. W. Z.,

2. D. Z.,

Mr. François T'Kint, advocaat bij het Hof van Cassatie,

tegen

INDUSTRIEBOUW VERELST nv,

Mr. Paul Wouters, advocaat bij het Hof van Cassatie.

I. RECHTSPLEGING VOOR HET HOF

Het cassatieberoep is gericht tegen het arrest van hof van beroep te Bergen van 27 september 2011.

Afdelingsvoorzitter Albert Fettweis heeft verslag uitgebracht.

Advocaat-generaal Thierry Werquin heeft geconcludeerd.

II. CASSATIEMIDDELEN

De eisers voeren een middel aan.

Geschonden wettelijke bepalingen

- de artikelen 1147, 1165, 1382 en 1383 van het Burgerlijk Wetboek.

Aangevochten beslissingen

Het hof van beroep heeft kennisgenomen, enerzijds, van de rechtsvordering van de naamloze vennootschap Sport auto, met zetel in Saint-Ghislain, zoning artisanal de la Riviérette, 1, opdrachtgever, tot herstel van haar schade ten gevolge van ernstige stabiliteitsproblemen van het gebouw (een showroom voor auto's en een werkplaats in Saint-Ghislain) dat werd opgetrokken door de verweerster, aannemer, ter uitvoering van een overeenkomst van 19 februari 1997 tussen Sport auto en de verweerster, anderzijds, van de rechtsvordering van de eisers, respectievelijk zaakvoerder en bestuurder van Sport auto - en die dus derden zijn bij de overeenkomst tussen die vennootschap en de verweerster -, tot herstel van de per-soonlijke schade die zij geleden hebben ten gevolge van fouten in het gebouw; daarop verklaart het arrest dat het geen rechtsmacht heeft om kennis te nemen van de vordering van Sport auto daar er een arbitrageovereenkomst bestaat tussen laatstgenoemde en de verweerster en verklaart het de vordering van de eisers ontvankelijk maar niet-gegrond.

Het arrest verantwoordt zijn beslissing om de vordering van de eisers af te wijzen, op de onderstaande gronden:

"[De eisers], respectievelijk zaakvoerder en bestuurder van de vennootschap Sport auto, vorderen dat [de verweerster] veroordeeld wordt om hen te vergoeden voor de gevolgschade die zij persoonlijk zouden hebben geleden omdat zij hun inkomsten haalden uit de activiteit van hun vennootschap;

Zij verklaren uitdrukkelijk dat zij hun rechtsvordering gronden op de artikelen 1382 en 1383 van het Burgerlijk Wetboek;

‘Wanneer iemand een contractuele verplichting jegens een andere niet nakomt, kan die fout zijn buiten-contractuele aansprakelijkheid jegens een derde in het gedrang brengen indien zij ook een tekortkoming aan de algemene zorgvuldig-heidsverplichting oplevert en bij die derde een andere schade veroorzaakt dan de schade wegens de wanuitvoering van de overeenkomst' (...) ;

In de onderstelling dat de [eisers] inderdaad derden zijn bij de aannemingsover-eenkomst waardoor het arbitragebeding voor hen niet geldt, en in de onderstelling dat de aan de [verweerster] ten laste gelegde fout - die volgens hen ‘bestaat [...] in de gebreken en fouten die de gerechtsdeskundige aan de kaak heeft gesteld, en in het feit dat zij niets doet om ze te verhelpen' - naast een contractuele fout, ook een tekortkoming aan de algemene zorgvuldigheidsverplichting oplevert, is de aangevoerde schade op zich helemaal niet verschillend van de schade ten gevolge van de vermeende wanuitvoering van de overeenkomst;

Om die reden kan de rechtsvordering [van de eisers] niet steunen op de bepalingen die zij aanvoeren".

Grieven

De partij die een fout begaat in de uitvoering van een overeenkomst en, bijgevolg contractueel aansprakelijk is jegens zijn medecontractant, kan tevens zijn aquiliaanse aansprakelijkheid ten aanzien van een derde bij de overeenkomst in het gedrang brengen als door zijn contractuele wanprestatie terzelfdertijd en los van de overeenkomst de algemene zorgvuldigheidsverplichting van eenieder wordt mis-kend.

Het arrest ontkent die regel niet.

Bij de uitspraak over de rechtsvordering van de eisers, aanvaardt het arrest im-mers, dato non concesso ("in de onderstelling dat ..."), enerzijds, dat de arbitrageovereenkomst tussen de contractpartijen - de verweerster en Sport auto - niet voor de eisers geldt, anderzijds, dat "de aan de [verweerster] ten laste gelegde fout - die volgens [de eisers] ‘bestaat [...] in de gebreken en fouten die de gerechtsdeskundige aan de kaak heeft gesteld, en in het feit dat zij niets doet om ze te verhelpen' - naast een contractuele fout, ook een tekortkoming aan de algemene zorgvuldigheidsverplichting oplevert".

Het arrest verklaart echter de rechtsvordering van de eisers niet-gegrond "omdat de [door hen] aangevoerde schade op zich helemaal niet verschillend [is] van de schade ten gevolge van de vermeende wanuitvoering van de overeenkomst".

De aquiliaanse aansprakelijkheid van de contractant jegens een derde vereist evenwel enkel dat de begane fout die de contractuele aansprakelijkheid van de dader jegens zijn medecontractant in het gedrang brengt, tezelfdertijd een miskenning oplevert van een buiten-contractuele verplichting, waarbij het niet noodzakelijk is dat de door die derde geleden schade zeker niets te maken heeft met de uitvoering van de overeenkomst.

Het arrest dat van het tegenovergestelde uitgaat, verantwoordt dus zijn beslissing niet naar recht.

III. BESLISSING VAN HET HOF

Beoordeling

Degene die een fout begaat in de uitvoering van een overeenkomst en, bijgevolg contractueel aansprakelijk is jegens zijn medecontractant, kan tevens zijn buiten-contractuele aansprakelijkheid ten aanzien van een derde bij de overeenkomst in het gedrang brengen als door zijn contractuele wanprestatie terzelfdertijd en los van de overeenkomst de algemene zorgvuldigheidsverplichting van eenieder wordt miskend.

De samenloop van die twee aansprakelijkheden vereist niet dat de door de derde geleden schade niets te maken heeft met de uitvoering van de overeenkomst.

Het arrest, dat zonder te betwisten dat de eisers derden kunnen zijn bij de aanne-mingsovereenkomst tussen de verweerster en de vennootschap Sport Auto, noch dat de verweerster door de haar ten laste gelegde fout, niet enkel een contractuele fout begaat maar tevens de algemene voorzichtigheidverplichting miskent, maar niettemin de rechtsvorderingen die de eisers op grond van de artikelen 1382 en 1383 Burgerlijk Wetboek tegen de verweerster hebben ingesteld, niet-gegrond verklaart daar "daar de aangevoerde schade op zich helemaal niet verschillend [is] van de schade ten gevolge van de vermeende wanuitvoering van de overeenkomst" schendt die bepalingen.

In zoverre is het middel gegrond.

Dictum

Het Hof,

Vernietigt het bestreden arrest, in zoverre het uitspraak doet over de tussenvorderingen van de eisers tegen de verweerster, én over de kosten tussen die partijen.

Beveelt dat van dit arrest melding zal worden gemaakt op de kant van het gedeeltelijk vernietigde arrest.

Houdt de kosten aan en laat de uitspraak daaromtrent aan de feitenrechter over.

Verwijst de aldus beperkte zaak naar het hof van beroep te Luik.

Aldus geoordeeld door het Hof van Cassatie, eerste kamer, te Brussel, door afde-lingsvoorzitter Albert Fettweis, de raadsheren Didier Batselé, Martine Regout, Mireille Delange en Michel Lemal, en in openbare terechtzitting van 25 oktober 2012 uitgesproken door afdelingsvoorzitter Albert Fettweis, in aanwezigheid van advocaat-generaal Thierry Werquin, met bijstand van griffier Patricia De Wadripont.

Vertaling opgemaakt onder toezicht van raadsheer Beatrijs Deconinck en overgeschreven met assistentie van griffier Johan Pafenols.

De griffier, De raadsheer,

Vrije woorden

  • In de verhoudingen tussen een contractpartij en een derde

  • Schade