- Arrest van 28 april 2011

28/04/2011 - 57/2011

Rechtspraak

Samenvatting

Samenvatting 1

Het Hof

- stelt vast dat in zoverre zij betrekking hebben op artikel 2, eerste lid, in zoverre het verwijst naar artikel 62, § 1, 7°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997, alsmede artikel 2, tweede lid, 2°, van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 23 oktober 2009 « houdende interpretatie van de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 », de beroepen zonder voorwerp zijn;

- verwerpt de beroepen voor het overige.


Arrest - Integrale tekst

Het Grondwettelijk Hof,

samengesteld uit de voorzitters R. Henneuse en M. Bossuyt, en de rechters E. De Groot, L. Lavrysen, J.-P. Snappe, J.-P. Moerman, E. Derycke, J. Spreutels, T. Merckx-Van Goey en P. Nihoul, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter R. Henneuse,

wijst na beraad het volgende arrest :

I. Onderwerp van de beroepen en rechtspleging

a. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 21 mei 2010 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 25 mei 2010, is beroep tot vernietiging ingesteld van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 23 oktober 2009 « houdende interpretatie van de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 » (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 24 november 2009) door :

1 Adriaensens Emmanuelle Wilde Rozenlaan 31 1970 Wezembeek- Oppem

2 Akueni Raphaël Heldenlaan 30 1970 Wezembeek-Oppem

3 Amal Nordine Steenweg naar Brussel 79 1780 Wemmel

4 André Nathalie Capucienenlaan 81 1950 Kraainem

5 April Myriam Louis Marcelisstraat 74 1970 Wezembeek-Oppem

6 Badot Anne-Sophie Pachthofdreef 63 1970 Wezembeek-Oppem

7 Baecke Didier Maurice Cesarlaan 49 1970 Wezembeek-Oppem

8 Baele Jean-François Koninginneoord 6 1970 Wezembeek-Oppem

9 Batardy Dominica Opberg 23/8 1970 Wezembeek-Oppem

10 Bautier Valérie Kollebloemenlaan 13 1970 Wezembeek-Oppem

11 Benyachou Mohammed Steenweg naar Merchtem 239 1780 Wemmel

12 Berro Slayman Romeinse Steenweg 748 1780 Wemmel

13 Borreman Claire Oppemlaan 138 1970 Wezembeek-Oppem

14 Bribosia Marianne Oppemlaan 106 1970 Wezembeek-Oppem

15 Bruyns Jean Kapellelaan 7A 1950 Kraainem

16 Buekenhoudt Régine Steenweg op Mechelen 298 b 1950 Kraainem

17 Buelens Frédérick P. Vertongenstraat 103 1780 Wemmel

18 Captaoama Cristima Maurice Cesarlaan 58 1970 Wezembeek-Oppem

19 Cappelmans Pascal Gergelstraat 9 1970 Wezembeek-Oppem

20 Carbonnelle Cédric Hertogenlaan 113 1970 Wezembeek-Oppem

21 Carbonnelle Claire Jan Baptist De Keyzerstraat 118 1970 Wezembeek-Oppem

22 Carion David Louis Marcelisstraat 97 1970 Wezembeek-Oppem

23 Cauderlier Vinciane Bosweg 50 1970 Wezembeek-Oppem

24 Cattoir Thierry Bosdallaan 15 1950 Kraainem

25 Claes Stéphanie Prinses Josephine-Charlottelaan 21 1780 Wemmel

26 Cnop Maurice Vijverslaan 200 1780 Wemmel

27 Cobut Jean-Yves Pachthofdreef 63 1970 Wezembeek-Oppem

28 Colot Laurie de Grunnelaan 117 1970 Wezembeek-Oppem

29 Corbiau Sandrine Oppemlaan 175 1970 Wezembeek-Oppem

30 Cousin Robert Oppemlaan 175 1970 Wezembeek-Oppem

31 Christyn de Ribaucourt Prisca Zikkelstraat 61 1970 Wezembeek-Oppem

32 Cuykens Anthony Steenweg op Zaventem 54 1950 Kraainem

33 Daenen Frédéric Eekhoornlaan 4 1970 Wezembeek-Oppem

34 Da Cunha Sylvain Pleinlaan 3 1970 Wezembeek-Oppem

35 Dans Sandrine Maurice Cesarlaan 19 1970 Wezembeek-Oppem

36 David Joe Rode Beukenlaan 11 1970 Wezembeek-Oppem

37 De Bloos Michel Stationsstraat 43 1970 Wezembeek-Oppem

38 De Boeck Valérie Jan Baptist De Keyzerstraat 179 1970 Wezembeek-Oppem

39 de Brouchoven de Bergeyck Eléonore Schone Luchtlaan 41 1970 Wezembeek-Oppem

40 Declercq Pierrette Heldenlaan 15 1970 Wezembeek-Oppem

41 Deconinck Nicolas Aucubaslaan 6 1950 Kraainem

42 De Cuyper Sandrine P. Vertongenstraat 103 1780 Wemmel

43 Dedoyard Jacques Maurice Cesarlaan 58 1970 Wezembeek-Oppem

44 Degand Etienne Berkenhof 4 1970 Wezembeek-Oppem

45 Degehet Françoise de Grunnelaan 128 1970 Wezembeek-Oppem

46 Degut Valérie Winkel 18 1780 Wemmel

47 De Gorguette Stanislas Seringenstraat 45 1950 Kraainem

48 de Jacquier de Rosée Nicolas Boterbloemenlaan 27 1970 Wezembeek-Oppem

49 Deliore Marco Grensstraat 34 1970 Wezembeek-Oppem

50 De Maeseneire Annick Sportpleinstraat 35 1970 Wezembeek-Oppem

51 De Maeseneire Benoît Koningin Astridlaan 25 1950 Kraainem

52 De Maeseneire Christine Gergelstraat 9 1970 Wezembeek-Oppem

53 Demeure Emmanuel Schone Luchtlaan 50 1970 Wezembeek-Oppem

54 de Moerloose Michel Schone Luchtlaan 41 1970 Wezembeek-Oppem

55 De Myttenaere David Hertogenlaan 69 1970 Wezembeek-Oppem

56 Denoz Virginie Woudlaan 53 1970 Wezembeek-Oppem

57 Depre Laurent Residentiepark Schone Lucht 18 1970 Wezembeek-Oppem

58 Dernouchamps Donatienne Rode Beukenlaan 11 1970 Wezembeek-Oppem

59 Derudder Yves Maurice Cesarlaan 6 1970 Wezembeek-Oppem

60 Desclee Marthe Boterbloemenlaan 27 1970 Wezembeek-Oppem

61 Despy Sandrine Residentiepark Schone Lucht 18 1970 Wezembeek-Oppem

62 Christyn de Ribaucourt Prisca Zikkelstraat 61 1970 Wezembeek-Oppem

63 Deveux Pierre Lange Eikhoekje 100 1970 Wezembeek-Oppem

64 de Vinck Frédéric Pachthofdreef 79 1970 Wezembeek-Oppem

65 De Wael Sabine ter Meerenlaan 12 1970 Wezembeek-Oppem

66 Dodelet Anne Aucubaslaan 12 1950 Kraainem

67 Douxchamps Catherine Berkenhof 4 1970 Wezembeek-Oppem

68 Dubois Laurence Bosweg 73 1970 Wezembeek-Oppem

69 Duhoux Stéphanie Wanmolenlaan 8 1970 Wezembeek-Oppem

70 Dumoulin Marc Wilde Zwanenlaan 12A 1970 Wezembeek-Oppem

71 Duquesne-Clary Marie Hertogenstraat 3 1950 Kraainem

72 Duquesne Olivier Hertogenstraat 3 1950 Kraainem

73 Dutron Yves Bloemenlaan 45 1950 Kraainem

74 Du Ville Marie-Anne Leopold III-laan 12 1970 Wezembeek-Oppem

75 Eiffling Laurence Grensstraat 36 1970 Wezembeek-Oppem

76 El Kalkha Chakib Prins Boudewijnlaan 10 178 Wemmel

77 El Khnati Mohamed Maurice Cesarlaan 19 1970 Wezembeek-Oppem

78 Fernandez Mesas Jessika Steenweg naar Brussel 84 1780 Wemmel

79 Filot Audry Woudlaan 53 1970 Wezembeek-Oppem

80 Fleury Christine Zikkellaan 34 1970 Wezembeek-Oppem

81 Folien Valérie Diepstraat 10 1970 Wezembeek-Oppem

82 Fonteyn Serge Karel Verhaegenlaan 1 1950 Kraainem

83 Geets Nancy Berkenhof 33 1970 Wezembeek-Oppem

84 Gennart Denis Bremgaarde 2 1950 Kraainem

85 Gerard Charlotte Beekstraat 129A 1970 Wezembeek-Oppem

86 Gevers Ann Oppemlaan 137 1970 Wezembeek-Oppem

87 Gibala Barbara P. Vertongenstraat 48 1780 Wemmel

88 Giles Sarah Marmotlaan 18 1970 Wezembeek-Oppem

89 Gilles Vincent Bosweg 63 1970 Wezembeek-Oppem

90 Gobeert Yves Opberg 23/4 1970 Wezembeek-Oppem

91 Goder Sar Lang Eikhoekje 52 1970 Wezembeek-Oppem

92 Gomez Wilches Sandra Hertogenlaan 92 1970 Wezembeek-Oppem

93 Gonzalez Gonzalez Daniel Didier Kraaienweg 5 1950 Kraainem

94 Goossens Sophie Laurier-Kersenlaan 3 1950 Kraainem

95 Gotz Christine Zonneboslaan 81 1950 Kraainem

96 Groenenberger Michel Viooltjeslaan 3 1970 Wezembeek-Oppem

97 Guery Xavier Rode Beukenlaan 20A 1970 Wezembeek-Oppem

98 Gysen Olivia Bosdallaan 15 1950 Kraainem

99 Hacquin Etienne Opberg 23/8 1970 Wezembeek-Oppem

100 Harmant Eric Oppemlaan 106 1970 Wezembeek-Oppem

101 Henrotte Corinne Bloemengaarde 17 1950 Kraainem

102 Henry de Frahan Géraldine Grensstraat 54 1970 Wezembeek-Oppem

103 Houppertz Olivier Oscar de Burburelaan 124B 1970 Wezembeek-Oppem

104 Houppertz Xavier Bosweg 50 1970 Wezembeek-Oppem

105 Jacob Jean-François Hazenlaan 9 1970 Wezembeek-Oppem

106 Jaureel Camille Kraaienweg 46 1950 Kraainem

107 Jeukenne Bérangère Maurice Cesarlaan 49 1970 Wezembeek-Oppem

108 Jooris Véronique Boterbloemenlaan 29 1970 Wezembeek-Oppem

109 Jouffre-Nguyen Agnès Maaldersgaarde 4 1970 Wezembeek-Oppem

110 Kujawska Manzena Leeuwerikenveld 16 1970 Wezembeek-Oppem

111 Lafont Olivier J. Deschuyffeleerdreef 75 1780 Wemmel

112 Lagasse de Locht Stéphanie Sinte-Aleidisvoorplein 41 1150 Brussel

113 Lantaki Ahmed Koning Leopold III-laan 13 1780 Wemmel

114 Launay Soizie Pleinlaan 3 1970 Wezembeek-Oppem

115 Lefebvre Philippe Oppemlaan 72 1970 Wezembeek-Oppem

116 Leone Luca Krommestraat 70 1970 Wezembeek-Oppem

117 Lesuisse Bruno Wilde Rozenlaan 31 1970 Wezembeek-Oppem

118 Levaque Stéphane Bosweg 73 1970 Wezembeek-Oppem

119 Libert Michèle J. Bruyndonckxstraat 32 1780 Wemmel

120 Lienard Jean Wilde Zwanenlaan 12 1970 Wezembeek-Oppem

121 Limet Anne Hazenlaan 9 1970 Wezembeek-Oppem

122 Loridan Sophie Wilde Zwanenlaan 12A 1970 Wezembeek-Oppem

123 Luyx Delphine Oscar de Burburelaan 124C 1970 Wezembeek-Oppem

124 Macallan Mélissa Hertogenlaan 105 1970 Wezembeek-Oppem

125 Mansvelt John Sint-Jorisoord 5 1970 Wezembeek-Oppem

126 Mathei Nicolas Karel Verhaegenlaan 28 1950 Kraainem

127 Mautens Violaine Bosweg 63 1970 Wezembeek-Oppem

128 Mc Closkey Noleen Karel Verhaegenlaan 28 1950 Kraainem

129 Mehessem Jamila Koning Albert I-laan 13 1780 Wemmel

130 Mingers Philippe Hubert Verbomenstraat 1 1970 Wezembeek-Oppem

131 Miquel-Hebert Karine Bloemenlaan 10 1970 Wezembeek-Oppem

132 Mjeku Clara Alboom 17 1780 Wemmel

133 Mourrier Laurent Léopold III-laan 12 1970 Wezembeek-Oppem

134 Naabel Kelly Brueghellaan 11/1 1970 Wezembeek-Oppem

135 Nonnweiler Cécile Albert Bechetlaan 9 1950 Kraainem

136 Oguz Flora Nerviërslaan 6 1780 Wemmel

137 Ollinger Axel Berkenhof 18 1970 Wezembeek-Oppem

138 Op De Beeck Nathalie Wilgenlaan 9 1861 Wolvertem

139 Orban Gabriel de Limburg Stirumlaan 91 1/A 1780 Wemmel

140 Painblanc Valérie Heldenlaan 30 1970 Wezembeek-Oppem

141 Pauwels Géraldine Koningin Astridlaan 25 1950 Kraainem

142 Pil Natacha Cafmeyerstraat 9 1970 Wezembeek-Oppem

143 Poignant Benoît Markt 17 1780 Wemmel

144 Polderman Daniel Mechelsesteenweg 263 1970 Wezembeek-Oppem

145 Ponce Christophe Oscar de Burburelaan 124C 1970 Wezembeek-Oppem

146 Poortman Yvan Steenweg naar Brussel 131 1780 Wemmel

147 Pozniak Edith Sint-Pietersplein 18 1970 Wezembeek-Oppem

148 Ramez Isabelle Jan Baptist de Keyzerstraat 190 1970 Wezembeek-Oppem

149 Renault Bruno Beekstraat 162 1970 Wezembeek-Oppem

150 Roget Anne Ferdinand Kinnenstraat 63 1950 Kraainem

151 Rousseau Nathalie de Grunnelaan 23A 1970 Wezembeek-Oppem

152 Rouyr Isabelle Pachthofdreef 92 1970 Wezembeek-Oppem

153 Ruelle Jean Jan Baptist De Keyzerstraat 211 1970 Wezembeek-Oppem

154 Ruhomaully Sofia Oscar de Burburelaan 124B 1970 WEZEMBEEK-OPPEM

155 Saconney Solène Zonneboslaan 69 1950 Kraainem

156 Saconney Jacques-

Emmanuel Zonneboslaan 69 1950 Kraainem

157 Siberdt Renard Fabienne Pachthofdreef 68 1970 Wezembeek-Oppem

158 Somers Philippe A. De Boecklaan 24 1780 Wemmel

159 Springuel Baudouin Jan Baptist De Keyzerstraat 118 1970 Wezembeek-Oppem

160 Squifflet Jean Hertogenlaan 49 1970 Wezembeek-Oppem

161 Squifflet Valérie Hertogenlaan 49 1970 Wezembeek-Oppem

162 Struyf Erik-Michel Julius Bruydonckxstraat 147 1780 Wemmel

163 Terragno Sabine Karel Verhaegenlaan 1 1950 Kraainem

164 Thygesen Charlotte Oppemlaan 79 1970 Wezembeek-Oppem

165 Tihange Fabienne Steenweg naar Brussel 131 1780 Wemmel

166 Timperman Frédéric Warandeberg 62 1970 Wezembeek-Oppem

167 Trenoras David Hertogenlaan 105 1970 Wezembeek-Oppem

168 Trykosko Jamina F. Landrainstraat 32 1970 Wezembeek-Oppem

169 Turine Nicolas Oppemlaan 137 1970 Wezembeek-Oppem

170 Van Bambeke Pierre de Grunnelaan 128 1970 Wezembeek-Oppem

171 Vanbever Jean Honingklaverstraat 4 1970 Wezembeek-Oppem

172 Van Der Snickt Sophie Torekenslaan 13 1970 Wezembeek-Oppem

173 Van De Velde Sophie Tulpenstraat 37 1950 Kraainem

174 Vandenplas Noëlla Koningin Astridlaan 390 1950 Kraainem

175 Vanderbeeken Sabine Julius Bruyndonckxstraat 147 1780 Wemmel

176 van der Beken Pasteel Geneviève Seringenstraat 45 1950 Kraainem

177 Vandervliet Patrick Grensstraat 54 1970 Wezembeek-Oppem

178 Vandresse Marie Hertogenlaan 69 1970 Wezembeek-Oppem

179 Van Gossum Christelle Eekhoornlaan 4 1970 Wezembeek-Oppem

180 Van Halteren Frédéric Tereyckenlaan 13 1950 Kraainem

181 Van Hoof Anne Albert Bechetlaan 7B 1950 Kraainem

182 Van Ophem Philippe Wanmolenlaan 8 1970 Wezembeek-Oppem

183 Van Parijs Vinciane Acubaslaan 6 1950 Kraainem

184 Van Ryckevorsel Sophie Koninginneoord 6 1970 Wezembeek-Oppem

185 Vanschoubroeck Nathalie Warandeberg 62 1970 Wezembeek-Oppem

186 Verbist Julia Warandeberg 54A 1970 Wezembeek-Oppem

187 Verbist Eric Warandeberg 54A 1970 Wezembeek-Oppem

188 Vercray Gilbert Capucienenlaan 81 1950 Kraainem

189 Vermaere Serge Marc Hertogenlaan 92 1970 Wezembeek-Oppem

190 Verougstraete Daniel Woudlaan 30 1970 Wezembeek-Oppem

191 Vilain Géraldine Driepatrijzenlaan 11 1970 Wezembeek-Oppem

192 Vin Caroline Oscar de Burburelaan 122 1970 Wezembeek-Oppem

193 Vleminckx Tamara Zikkelstraat 14A 1970 Wezembeek-Oppem

194 von Horsten Birgit Hoefijzerstraat 7 1970 Wezembeek-Oppem

195 Walckiers Sophie Hertogenlaan 113 1970 Wezembeek-Oppem

196 Waymel Damien Prinses Josephine-Charlottelaan 21 1780 Wemmel

b. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 21 mei 2010 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 25 mei 2010, is beroep tot vernietiging ingesteld van voormeld decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 23 oktober 2009 door :

1 De Boeck Valérie Jan Baptist De Keyzerstraat 179 1970 Wezembeek-Oppem

2 De Wit Dominique Septemberlaan 8A/2 1200 Brussel

3 Duguet Danielle Maurice Cesarlaan 53 1970 Wezembeek-Oppem

4 Gobiet Karine Wezembeekstraat 4 3080 Tervuren

5 Grun Eveline Jozef De Keyzerstraat 1 1970 Wezembeek-Oppem

6 Lambot Marie-

Christine Adolphe Saxplein 6/17 1050 Brussel

7 Leclef Regine Hulstraat 39 3080 Tervuren

8 Lowyck Patrick Korenbloemlaan 27 1933 Zaventem

9 Monfils Marie-

Madeleine Heldenlaan 26 1970 Wezembeek-Oppem

10 Peeters Marie-Anne Rode Beukenlaan 84 1970 Wezembeek-Oppem

11 Verdin Jean-Joseph Leliënlaan 6 1950 Kraainem

Die zaken, ingeschreven onder de nummers 4937 en 4938 van de rol van het Hof, werden samengevoegd.

(...)

II. In rechte

(...)

B.1. De verzoekende partijen vorderen de vernietiging van het decreet van 23 oktober 2009 houdende interpretatie van de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997.

B.2.1. Dat decreet bepaalt :

« Artikel 1. Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid.

Art. 2. De artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 worden in deze zin uitgelegd dat ze gelden voor alle erkende, gefinancierde en gesubsidieerde scholen voor kleuteronderwijs, lager onderwijs en basisonderwijs of afdelingen ervan gevestigd in het Nederlandse taalgebied, met inbegrip van de Franstalige scholen en afdelingen, en voor de erkende, gefinancierde en gesubsidieerde scholen voor kleuteronderwijs, lager onderwijs en basisonderwijs of afdelingen ervan gevestigd in het tweetalige, gebied Brussel-Hoofdstad die, wegens hun activiteiten moeten worden beschouwd uitsluitend te behoren tot de Vlaamse Gemeenschap.

De bepaling van het eerste lid impliceert dat deze scholen of afdelingen ervan :

1° de door het Vlaams Parlement vastgelegde ontwikkelingsdoelen en eindtermen implementeren, tenzij het Vlaams Parlement een gevraagde afwijking heeft bekrachtigd;

2° de controle aanvaarden en mogelijk maken door de onderwijsinspectie georganiseerd door de Vlaamse Gemeenschap krachtens het decreet van 17 juli 1991 betreffende inspectie, dienst voor onderwijsontwikkeling en pedagogische begeleidingsdiensten of door de inspectie, zoals bedoeld in het decreet van 1 december 1993 betreffende de inspectie en de begeleiding van de levensbeschouwelijke vakken, voor zover belast met taken op het gebied van het kleuteronderwijs, lager onderwijs en basisonderwijs;

3° een leerplan toepassen dat door de Vlaamse Regering werd goedgekeurd;

4° een beleidscontract of beleidsplan hebben met een Vlaams centrum voor leerlingenbegeleiding, gefinancierd of gesubsidieerd krachtens het decreet van 1 december 1998 betreffende de centra voor leerlingenbegeleiding.

Art. 3. Dit decreet treedt in werking op een door de Vlaamse Regering vast te stellen datum en uiterlijk op 1 september 2009 ».

B.2.2. De artikelen 44 en 44bis van het decreet basisonderwijs van de Vlaamse Gemeenschap van 25 februari 1997 (hierna : het decreet van 25 februari 1997) zijn de twee bepalingen onder afdeling 2, getiteld « Eindtermen en ontwikkelingsdoelen », van hoofdstuk V « Opdracht van het basisonderwijs ».

Artikel 44 van het decreet van 25 februari 1997 bepaalt :

« § 1. De ontwikkelingsdoelen voor het gewoon kleuteronderwijs, eindtermen voor het gewoon lager onderwijs en ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon basisonderwijs worden vastgelegd door het Vlaams Parlement bij wijze van bekrachtiging van een besluit van de Vlaamse regering, genomen op advies van de Vlaamse Onderwijsraad.

De Vlaamse regering legt het besluit ten laatste één maand na de goedkeuring ter bekrachtiging voor aan het Vlaams Parlement.

De eindtermen en ontwikkelingsdoelen hebben uitwerking vanaf de datum die het decreet aangeeft.

§ 2. De regering houdt hierbij rekening met wat volgt :

1° Ontwikkelingsdoelen voor het kleuteronderwijs zijn minimumdoelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de overheid wenselijk acht voor die leerlingenpopulatie en die de school bij haar leerlingen moet nastreven.

2° Eindtermen voor het lager onderwijs zijn minimumdoelen die de overheid noodzakelijk en bereikbaar acht voor een bepaalde leerlingenpopulatie. Met minimumdoelen wordt bedoeld : een minimum aan kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes bestemd voor die leerlingenpopulatie.

Eindtermen kunnen leergebiedgebonden of leergebiedoverschrijdend zijn.

Elke school heeft de maatschappelijke opdracht de leergebiedgebonden eindtermen met betrekking tot kennis, inzicht en vaardigheden bij de leerlingen te bereiken. Het bereiken van de eindtermen zal worden afgewogen tegenover de schoolcontext en de kenmerken van de schoolpopulatie. De leergebiedgebonden eindtermen met betrekking tot attitudes dienen door elke school bij de leerlingen te worden nagestreefd.

Leergebiedoverschrijdende eindtermen zijn minimumdoelen die niet specifiek behoren tot één leergebied, maar onder meer door middel van meer leergebieden of onderwijsprojecten worden nagestreefd. Elke school heeft de maatschappelijke opdracht de leergebiedoverschrijdende eindtermen bij de leerlingen na te streven. De school toont aan dat ze met een eigen planning aan de leergebiedoverschrijdende eindtermen werkt.

3° Ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon basisonderwijs zijn doelen op het vlak van kennis, inzicht, vaardigheden en attitudes die de overheid wenselijk acht voor zoveel mogelijk leerlingen van de leerlingenpopulatie. In samenspraak met het centrum voor leerlingenbegeleiding en zo mogelijk in overleg met de ouders en eventueel andere betrokkenen, kiest de klassenraad de ontwikkelingsdoelen die aan individuele leerlingen of groepen worden aangeboden en uitdrukkelijk nagestreefd.

De ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon basisonderwijs kunnen worden vastgelegd per type.

4° Voor het onderwijs in een erkende godsdienst, een op die godsdienst berustende zedenleer, in de niet-confessionele zedenleer, de eigen cultuur en religie en de cultuurbeschouwing worden geen eindtermen of ontwikkelingsdoelen bepaald ».

Artikel 44bis van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 25 februari 1997, zoals het werd vervangen bij artikel II.6 van het decreet van 22 juni 2007 « betreffende het onderwijs XVII » en vervolgens gewijzigd bij artikel II.11 van het decreet van 8 mei 2009 « betreffende het onderwijs XIX », bepaalt :

« § 1. Een schoolbestuur kan oordelen dat de conform artikel 44 vastgelegde ontwikkelingsdoelen en/of eindtermen onvoldoende ruimte laten voor zijn eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen en/of ermee onverzoenbaar zijn. In dat geval dient het schoolbestuur bij de regering een afwijkingsaanvraag in. Deze aanvraag is slechts ontvankelijk indien precies wordt aangegeven waarom de ontwikkelingsdoelen en/of eindtermen voor zijn eigen pedagogische en onderwijskundige opvattingen onvoldoende ruimte laten en/of waarom ze ermee onverzoenbaar zijn. Het schoolbestuur stelt in dezelfde aanvraag vervangende ontwikkelingsdoelen en/of eindtermen voor.

§ 2. De regering beoordeelt of de aanvraag ontvankelijk is en beslist in voorkomend geval of de vervangende ontwikkelingsdoelen en/of eindtermen in hun geheel gelijkwaardig zijn met die welke conform artikel 44 werden vastgelegd en toelaten gelijkwaardige studiebewijzen en diploma's af te leveren.

De gelijkwaardigheid wordt beoordeeld aan de hand van de volgende criteria :

1° het respect voor de fundamentele rechten en vrijheden;

2° de vereiste inhoud :

a) het onderwijsaanbod in de ontwikkelingsdoelen voor het kleuteronderwijs omvat minstens inhouden voor lichamelijke opvoeding, muzische vorming, Nederlands, wereldoriëntatie, wiskundige initiatie;

b) het onderwijsaanbod in de eindtermen voor het lager onderwijs omvat minstens inhouden voor lichamelijke opvoeding, muzische vorming, Nederlands, wereldoriëntatie, wiskunde, leren leren, informatie en communicatietechnologie en sociale ontwikkeling of sociale vaardigheden, het onderwijsaanbod omvat ook inhouden voor het leergebied Frans;

c) het onderwijsaanbod in de ontwikkelingsdoelen voor het buitengewoon basisonderwijs, met uitzondering van het type 2 zoals bepaald in artikel 10 omvat minstens inhouden voor lichamelijke opvoeding, muzische vorming, Nederlands, wereldoriëntatie, wiskunde, leren leren, informatie en communicatietechnologie en sociale ontwikkeling of sociale vaardigheden.

Deze inhouden moeten enkel in hun geheel evenwaardig zijn met de inhouden waarvoor conform artikel 44 ontwikkelingsdoelen en eindtermen werden vastgelegd;

3° de vervangende ontwikkelingsdoelen en eindtermen slaan op kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes;

4° de vervangende ontwikkelingsdoelen en eindtermen zijn geformuleerd in termen wat van leerlingen verwacht kan worden;

5° de vervangende ontwikkelingsdoelen en eindtermen zijn zo geformuleerd dat, afhankelijk van het statuut van de eindtermen, nagegaan kan worden in welke mate de leerlingen deze verwerven of de scholen deze nastreven bij de leerlingen;

6° aangegeven wordt welke eindtermen leergebiedgebonden, leergebiedoverschrijdend of attitudinaal zijn.

Voor de beoordeling van de ontvankelijkheid en van de gelijkwaardigheid, wint de regering het gemotiveerd advies in van de onderwijsinspectie en van een commissie ad hoc.

Voor de samenstelling van deze laatste commissie stelt de regering een lijst op van onafhankelijke deskundigen, na overleg met een gemengde commissie met vertegenwoordigers van de Vlaamse Interuniversitaire Raad en de Vlaamse Hogescholenraad. Deze lijst geldt voor een periode van vier jaar.

Uit voornoemde lijst kiezen de aanvrager en de regering elk één deskundige. Beide deskundigen wijzen binnen acht dagen in gemeen overleg een derde deskundige aan, die tevens voorzitter van de commissie is. Als er geen consensus bereikt wordt, wijst de regering uit de voornoemde lijst de derde deskundige aan.

De regering bepaalt de verdere regels van deze procedure, met dien verstande dat de aanvrager gehoord wordt.

§ 3. Het schoolbestuur dient uiterlijk op 1 september van het schooljaar voorafgaand aan het schooljaar waarin de vervangende ontwikkelingsdoelen/eindtermen zullen gelden, een afwijkingsaanvraag in. De regering beslist uiterlijk op 31 december van het voorafgaande schooljaar over de aanvraag.

De regering legt dit besluit binnen de zes maand ter bekrachtiging voor aan het Vlaams Parlement. Indien het Vlaams Parlement dit besluit niet bekrachtigt, houdt het op rechtskracht te hebben.

§ 4. In afwijking van wat bepaald is in § 3, kan het schoolbestuur een afwijkingsaanvraag indienen binnen een termijn van één maand na de publicatie van een bekrachtigingsdecreet, indien deze publicatie gebeurt na 1 september van het schooljaar voorafgaand aan de inwerkingtreding.

In de gevallen, bedoeld in het eerste lid, is het schoolbestuur gebonden door de eindtermen en ontwikkelingsdoelen vanaf 1 september volgend op de bekrachtiging van de goedkeuring van de afwijkingsaanvraag ».

B.2.3. Artikel 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet van 25 februari 1997, zoals gewijzigd bij de decreten van 1 december 1998, 13 juli 2001 en 14 februari 2003, bepaalt :

« § 1. Een school kan erkend worden indien zij :

[...]

7° de controle van de onderwijsinspectie mogelijk maakt;

[...]

9° in het gewoon basisonderwijs bovendien een leerplan toepast dat door de regering werd goedgekeurd en voor het buitengewoon basisonderwijs de bepalingen naleeft inzake handelingsplannen;

10° een beleidscontract of beleidsplan heeft met een centrum voor leerlingenbegeleiding; ».

B.3. Uit de bewoordingen van de verzoekschriften blijkt dat in het eerste, het tweede en het vierde middel die door de verzoekende partijen worden opgeworpen, het bestreden decreet wordt verweten de leerplannen van de Franse Gemeenschap en de Franstalige inspectie in de Franstalige scholen in de randgemeenten eenzijdig op te heffen, die scholen ertoe te verplichten de door het Vlaams Parlement vastgestelde ontwikkelingsdoelen en eindtermen uit te voeren, en die scholen ertoe te verplichten een beleidscontract te sluiten met een Vlaams centrum voor leerlingenbegeleiding. In het derde middel wordt het decreet verweten in spoedzitting te zijn aangenomen zodat het voor het Parlement van de Franse Gemeenschap niet mogelijk zou zijn geweest een belangenconflictprocedure op te starten.

B.4.1. Bij het arrest nr. 124/2010 van 28 oktober 2010 vernietigde het Hof, in zoverre zij van toepassing waren op de Franstalige scholen en de afdelingen ervan in de zes randgemeenten bedoeld in artikel 7 van de gecoördineerde wetten van 18 juli 1966 op het gebruik van de talen in bestuurszaken :

a) artikel 2, eerste lid, in zoverre het verwijst naar artikel 62, § 1, 7°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997, alsmede artikel 2, tweede lid, 2°;

b) artikel 2, eerste lid, in zoverre het verwijst naar de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 9°, van het voormelde decreet van 25 februari 1997, alsmede artikel 2, tweede lid, 1° en 3°, doch enkel in zoverre die bepalingen niet voorzien in een overgangsperiode tijdens welke de schoolbesturen van de Franstalige scholen in de randgemeenten een afwijking van de ontwikkelingsdoelen en eindtermen en de goedkeuring van hun leerplannen kunnen verkrijgen.

B.4.2. In hetzelfde arrest heeft het Hof geoordeeld :

« B.35.4. Rekening houdend met de erkenning door de Vlaamse Gemeenschap van de gelijkwaardigheid van de studiebewijzen en diploma's van de Franse Gemeenschap, en rekening houdend met het [...] bijzondere karakter van de scholen in kwestie, dient het bestreden artikel 2, tweede lid, 1°, aldus te worden geïnterpreteerd dat wanneer een schoolbestuur van één van de [Franstalige] scholen [in de zes randgemeenten] een afwijking zou vragen van de door het Vlaams Parlement vastgelegde ontwikkelingsdoelen en eindtermen, en als vervangende ontwikkelingsdoelen en/of eindtermen de algemene en bijzondere ontwikkelingsdoelen en eindtermen vastgesteld door de Franse Gemeenschap zou voorstellen, de Vlaamse Regering de goedkeuring van die afwijking niet kan weigeren.

B.36. Luidens het bestreden artikel 2, tweede lid, 3°, dient de Vlaamse Regering de leerplannen van de voormelde scholen goed te keuren. Uit artikel 45, § 1, van het decreet van 25 februari 1997 vloeit voort dat een leerplan de door de Vlaamse Regering opgelegde of gelijkwaardig verklaarde ontwikkelingsdoelen en eindtermen in acht dient te nemen. Deze moet bijgevolg, op advies van de inspectie van de Franse Gemeenschap, het leerplan goedkeuren dat haar is voorgelegd door een school die de in B.35.4 vermelde afwijking heeft verkregen ».

B.4.3. Ten slotte heeft het Hof, bij hetzelfde arrest, de beroepen voor het overige verworpen, onder voorbehoud dat :

a) « de verplichting bepaald in artikel 2, tweede lid, 4°, om een beleidscontract of een beleidsplan te sluiten met een door de Vlaamse Gemeenschap gefinancierd of gesubsidieerd centrum voor leerlingenbegeleiding slechts [kan] worden opgelegd indien de Vlaamse Regering in het werkingsgebied van de betrokken scholen een centrum voor leerlingenbegeleiding financiert, waarvan het personeel het bewijs heeft geleverd van een grondige kennis van de onderwijstaal van de instelling, te dezen het Frans » (B.40);

b) die verplichting slechts betrekking heeft « op de verplichte taken van de centra voor leerlingenbegeleiding, namelijk hun medewerking ' aan de organisatie en de uitvoering van algemene en gerichte consulten, de profylactische maatregelen en het vaccinatiebeleid en aan de begeleidingsinitiatieven van het centrum inzake leerplichtcontrole ' » en dat « voor andere diensten, zoals die in verband met de psychologie of de logopedie, [...] het de schoolbesturen van de scholen [vrijstaat] een contract te sluiten met een Franstalige dienst » (B.41).

B.5. Die interpretaties zijn door het Hof beslechte rechtspunten, waaraan de rechtscolleges op grond van artikel 9, § 2, van de bijzondere wet van 6 januari 1989 zijn gebonden. De rechtscolleges zijn derhalve ertoe gehouden artikel 2, tweede lid, 1° en 4°, toe te passen in de door het Hof in aanmerking genomen interpretatie.

B.6. Voor zover de beroepen betrekking hebben op de bij het arrest nr. 124/2010 vernietigde bepalingen, zijn zij zonder voorwerp geworden.

B.7. Voor het overige hebben de bepalingen van het bestreden decreet die bij het voormelde arrest niet werden vernietigd, zoals zij voortaan moeten worden toegepast, niet langer een ongunstige weerslag op de situatie van de verzoekende partijen, zodat die niet langer belang erbij hebben de vernietiging ervan te vorderen.

B.8. Voor zover zij een voorwerp behouden, dienen de beroepen te worden verworpen.

Om die redenen,

het Hof

- stelt vast dat in zoverre zij betrekking hebben op artikel 2, eerste lid, in zoverre het verwijst naar artikel 62, § 1, 7°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997, alsmede artikel 2, tweede lid, 2°, van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 23 oktober 2009 « houdende interpretatie van de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 », de beroepen zonder voorwerp zijn;

- verwerpt de beroepen voor het overige.

Aldus uitgesproken in het Frans, het Nederlands en het Duits, overeenkomstig artikel 65 van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof, op de openbare terechtzitting van 28 april 2011.

De griffier,

P.-Y. Dutilleux

De voorzitter,

R. Henneuse.

Vrije woorden

  • Beroepen tot vernietiging van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 23 oktober 2009 « houdende interpretatie van de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 », ingesteld door Emmanuelle Adriaensens en anderen en door Valérie De Boeck en anderen. Onderwijs

  • Vlaamse Gemeenschap

  • Basisonderwijs

  • Franstalige scholen in de randgemeenten

  • Beroepen tot vernietiging van het decreet van de Vlaamse Gemeenschap van 23 oktober 2009 « houdende interpretatie van de artikelen 44, 44bis en 62, § 1, 7°, 9° en 10°, van het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 », ingesteld door Emmanuelle Adriaensens en anderen en door Valérie De Boeck en anderen. Gevolgen van de territoriale toepassing van het decreet

  • 1. Eindtermen en ontwikkelingsdoelen

  • 2. Voorwaarden van erkenning

  • a. Controle van de onderwijsinspectie

  • b. Sluiten van een beleidscontract of een beleidsplan met een centrum voor leerlingenbegeleiding

  • c. Toepassing van de leerplannen van de Vlaamse Gemeenschap.