Commentaar van art. 27, WIB 92

Properties

Document type : Comments
Title : Commentaar van art. 27, WIB 92
Document date : 22/04/2015
Keywords : personenbelasting / belastbare grondslag in de PB / beroepsinkomen / baat / vrij beroep / voordeel van alle aard / meerwaarde / verwezenlijkte meerwaarde / vergoeding van alle aard / vergoeding voor vermindering van de beroepswerkzaamheid / herstel van een tijdelijke derving van baat / meerwaarde op een autovoertuig / vergoeding aan een parlementslid / vergoeding aan een provincieraadslid
Document language : NL
Name : Commentaar van art. 27, WIB 92
Version : 1

C. Baten

 

Art. 27, WIB 92

 

I. WETTEKST	27/0
II. ALGEMEEN	27/1
III. EIGENLIJKE BATEN	27/2-6
A. Ontvangsten	27/2
B. Ontstaan van de belastbaarheid	27/3-4
C. Bijzondere gevallen	27/5-6
IV. VOORDELEN VAN ALLE AARD	27/7-9
V. MEERWAARDEN	27/10-14
A. Algemeen	27/10
B. Meerwaarden op voertuigen	27/11
C. Gebruik van activa	27/12
D. Ontstaan van de belastbaarheid	27/13
E. Stopzetting van een tak van werkzaamheid	27/14
VI. VERGOEDINGEN VERKREGEN TER COMPENSATIE OF NAAR AANLEIDING VAN EEN VERMINDERING VAN DE BEROEPSWERKZAAMHEID	27/15
VII. VERGOEDINGEN VERKREGEN TOT HERSTEL VAN EEN TIJDELIJKE DERVING VAN BATEN	27/16
VIII. VERGOEDINGEN VAN PARLEMENTAIRE MANDATARISSEN	27/17-19

 

I. WETTEKST

 

Nummer 27/0

 

Art. 27 [De huidige tekst van art. 27, WIB 92, is van toepassing met ingang van aj. 1997.]. - Baten zijn alle inkomsten uit een vrij beroep, een ambt of post en alle niet als winst of als bezoldigingen aan te merken inkomsten uit een winstgevende bezigheid.

 

Zij omvatten:

 

1° de ontvangsten;

 

2° de voordelen van alle aard verkregen uit hoofde of naar aanleiding van het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid;

 

3° alle verwezenlijkte meerwaarden op activa die voor het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid worden gebruikt;

 

4° de vergoedingen van alle aard die gedurende het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid zijn verkregen :

 

a) ter compensatie of naar aanleiding van enige handeling die een vermindering van de beroepswerkzaamheid of van de baten daarvan tot gevolg kan hebben;

 

b) tot volledig of gedeeltelijk herstel van een tijdelijke derving van baten;

 

5° de vergoeding van de leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de Raden en het Europees Parlement, alsmede de vergoedingen voor de uitoefening van bijzondere functies in die vergaderingen, met uitzondering van de terugbetaling door de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de Raden en het Europees Parlement van gedane kosten.

 

Meerwaarden op de in artikel 66 vermelde voertuigen worden slechts tot 75 pct. in aanmerking genomen.

 

II. ALGEMEEN

 

Nummer 27/1

 

Uit de lezing van art. 27, WIB 92, blijkt dat baten de volgende zes bestanddelen omvatten :

 

1° de eigenlijke baten, voortkomend van de ontvangsten die met de gewone beroepswerkzaamheid verband houden (art. 27, tweede lid, 1°, WIB 92 - zie 27/2 tot 6);

 

2° de voordelen van alle aard verkregen uit hoofde of naar aanleiding van het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid (art. 27, tweede lid, 2°, WIB 92 - zie 27/7 tot 9);

 

3° de meerwaarden verwezenlijkt op activa gebruikt voor het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid (art. 27, tweede lid, 3° en derdelid, WIB 92 - zie 27/10 tot 14);

 

4° de vergoedingen verkregen ter compensatie of naar aanleiding van een vermindering van de beroepswerkzaamheid (art. 27, tweede lid, 4°, a, WIB 92 - zie 27/15);

 

5° de vergoedingen verkregen tot herstel van een tijdelijke derving van baten (art. 27, tweede lid, 4°, b, WIB 92 - zie 27/16);

 

6° de vergoedingen van de leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de Raden en het Europees Parlement, alsmede de vergoedingen voor de uitoefening van bijzondere functies in die vergaderingen, met uitzondering van de terugbetaling door de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de Raden en het Europees Parlement van gedane kosten (art. 27, tweede lid, 5°, WIB 92 - zie 27/17 tot 19).

 

Deze opsomming is beperkend.

 

Wat moet worden verstaan onder vrij beroep, ambt, post en winstgevende bezigheid wordt verduidelijkt in 23/32 tot 39.

 

III. EIGENLIJKE BATEN

 

A. ONTVANGSTEN

 

Nummer 27/2

 

De in art. 27, tweede lid, 1°, WIB 92, bedoelde ontvangsten zijn de geldsommen die aan de belastingplichtige zijn toegekend wegens handelingen behorende tot zijn beroepswerkzaamheden.

 

Zij omvatten o.m. de terugbetalingen van kosten en verplaatsingsvergoedingen (Cass. 25.1.1966, Dubois, Bull. 437, blz. 152), alsmede de inkomsten voortvloeiend uit de onroerende en roerende goederen die worden gebruikt voor het uitoefenen van een vrij beroep enz., door de verkrijger van de inkomsten (zie commentaar op art. 37, WIB 92).

 

B. ONTSTAAN VAN DE BELASTBAARHEID

 

Nummer 27/3

 

Uit het gebruik van het woord "ontvangsten" in art. 27, tweede lid,1°, WIB 92, mag worden besloten dat een vordering of een recht op honorarium niet als baat van een vrij beroep enz., kan worden beschouwd. De belastbaarheid ontstaat immers slechts bij de inning van die vordering of bij de uitbetaling van het verschuldigde honorarium.

 

Nummer 27/4

 

Hieruit volgt dat :

 

- het forfaitaire bedrag door de Staat toegekend als transactionele afrekening van de staat van honoraria van een architect, voor deze laatste een inkomen vormt van het jaar van incassering, alhoewel zijn prestaties over verscheidene jaren waren gespreid;

 

- de belastbare nettobaten van een jaar worden gevormd door het verschil tussen de beroepsontvangsten en -kosten, gedaan gedurende dit jaar, ongeacht het tijdperk waarin de studies, vacaties, werken, enz., die aanleiding hebben gegeven tot de ontvangsten en kosten, werden voltrokken (zie Brussel, 2.11.1938, Renneboog, Bull. 143, blz. 327; 26.5.1943, Piron; 2.6.1943, bevestigd door Cass., 10.1.1944, Van Ermen, Pas. 1944, I, 146).

 

De regel dat de belastbaarheid van baten ontstaat bij de betaling ervan is ook van toepassing op voorschotten (Brussel, 11.6.1986, De Landtsheer).

 

C. BIJZONDERE GEVALLEN

 

1. Advocaten

 

Nummer 27/5

 

De strikte toepassing van de in 27/4, eerste lid, tweede gedachtestreep, bedoelde regel, kan evenwel onrechtvaardig zijn voor sommige advocaten die, door de aard van de geschillen waarmee zij zich bezighouden of wegens bijzondere of buitengewone omstandigheden, soms aanzienlijke voorschotten aanvaarden, hoofdzakelijk bestemd tot het dekken van de latere betaling van hoog oplopende gerechtskosten en van de opneming van honoraria na het volbrengen van taken die over verscheidene opeenvolgende jaren kunnen lopen.

 

Onder bepaalde voorwaarden inzake boekhouding (zie commentaar op art. 320, WIB 92, Bijlage V, nrs 6 en volgende), veroorlooft de administratie bovenbedoelde belastingplichtigen dan ook de als provisie ontvangen sommen die hun aanwending in een bepaald jaar niet hebben gekregen, uit hun ontvangsten over dat jaar te sluiten en ze slechts voor het jaar van hun aanzuivering in aanmerking te nemen.

 

2. Geneesheren en beoefenaars van paramedische beroepen die uitoefenen in een inrichting voor gezondheidszorgen

 

Nummer 27/6

 

De honoraria die een inrichting voor gezondheidszorgen int voor rekening van zelfstandige geneesheren en beoefenaars van paramedische beroepen die in deze inrichting uitoefenen, moeten door de artsen enz. worden ingeboekt op het ogenblik dat ze door de inrichting worden ontvangen, ongeacht het tijdstip waarop deze laatste die honoraria aan de rechthebbenden doorbetaalt (Bergen, 21.05.1987, De Grelle, Bull. 666, blz. 2313).

 

Ten dezen wordt niet afgeweken van het in 27/3 en 4 vooropgezette beginsel, vermits de inrichting terzake slechts als tussenpersoon optreedt.

 

IV. VOORDELEN VAN ALLE AARD

 

Nummer 27/7

 

Beoefenaars van vrije beroepen enz. zijn belastbaar op de voordelen van alle aard die zij verkrijgen "uit hoofde of naar aanleiding van het uitoefenen van hun beroepswerkzaamheid", inzonderheid :

 

- de voordelen die zij ontvangen van leveranciers, opdrachtgevers enz.;

 

- de besparingen die zij verwezenlijken omdat beroepsrelaties sommige van hun privé- of beroepskosten op zich nemen.

 

Terzake gelden eveneens de regels vervat in 25/7.

 

Nummer 27/8

 

Tot de belastbare voordelen behoren o.m. :

 

- de toeristische privé- of groepsreizen die sommige firma's gratis of tegen sterk verminderde prijs aan zelfstandigen aanbieden;

 

- de geschenken in natura die sommige beoefenaars van vrije beroepen aanvaarden vanwege derden die zodoende trachten hun zaken te bevorderen of hun winst op te voeren;

 

- de lening tegen gunstvoorwaarden die een architect heeft aangegaan bij een aannemer met wie hij regelmatig samenwerkt.

 

Nummer 27/9

 

Daarentegen zijn niet belastbaar :

 

- de kleine voordelen verkregen n.a.v. een receptie die door leveranciers met reclamedoeleinden aan hun klanten wordt aangeboden;

 

- de geschenken van geringe waarde door een zelfstandige verkregen n.a.v. bijzondere familiale gebeurtenissen, zoals een huwelijk, een geboorte, een overlijden enz.;

 

- het voordeel dat voortvloeit uit het af en toe deelnemen aan een diner met beroepskarakter;

 

- de vrijkaarten op het openbaar vervoer verleend aan parlementsleden.

 

V. MEERWAARDEN

 

A. ALGEMEEN

 

Nummer 27/10

 

Ingevolge art. 27, tweede lid, 3°, WIB 92, zijn in beginsel belastbare "baten", de meerwaarden die tijdens de uitoefening van een vrij beroep, ambt, post of winstgevende bezigheid worden verwezenlijkt (afstand, verkoop, inbreng, al dan niet vrijwillige vervreemding) op tot die uitoefening gebruikte activa. Sommige meerwaarden kunnen evenwel worden vrijgesteld binnen de grenzen en onder de voorwaarden bepaald in art. 44, WIB 92.

 

Meerwaarden verkregen of vastgesteld uit hoofde of naar aanleiding van de stopzetting van de beroepswerkzaamheid of van één of meer takken van werkzaamheid, zijn baten als bedoeld in art. 28, WIB 92.

 

B. MEERWAARDEN OP VOERTUIGEN

 

Nummer 27/11

 

Overeenkomstig het laatste lid van art. 27, WIB 92, zijn meerwaarden die worden verwezenlijkt op in art. 66, WIB 92, vermelde voertuigen, slechts voor 75 % belastbaar (zie ook 24/53).

 

C. GEBRUIK VAN ACTIVA

 

Nummer 27/12

 

Art. 41, WIB 92, definieert welke activa voor de toepassing van art. 27, tweede lid, 3°, WIB 92, moeten worden geacht "voor het uitoefenen van de beroepswerkzaamheid te worden gebruikt" (zie commentaar op dit artikel).

 

D. ONTSTAAN VAN DE BELASTBAARHEID

 

Nummer 27/13

 

De belastbaarheid van de meerwaarden op activa, ontstaat op de datum waarop die activa worden verwezenlijkt. Er is verwezenlijking of realisatie bij elke rechtshandeling waarbij één of meer activa het beroepspatrimonium van de belastingplichtige verlaten en door een tegenwaarde worden vervangen (cf. Gent, 20.6.1961, NV "Tuileries du Sterreberg", Bull. 384, blz. 424; Brussel, 10.2.1969, Lamquet, Bull. 470, blz. 80).

 

Het tijdstip waarop die tegenwaarde (b.v. de verkoopprijs) werkelijk wordt ontvangen is terzake zonder belang. Gedwongen meerwaarden worden echter geacht pas te zijn verwezenlijkt op de datum van de ontvangst van de schadevergoeding.

 

E. STOPZETTING VAN EEN TAK VAN WERKZAAMHEID

 

Nummer 27/14

 

Wanneer een bij art. 27, eerste lid, WIB 92, bedoeld beroep meer dan één wel onderscheiden takken van werkzaamheid omvat, vormen de meerwaarden, verwezenlijkt naar aanleiding van de volledige en definitieve stopzetting van één van die takken, tijdens het uitoefenen van het beroep, op activa die inzonderheid voor bewuste tak zijn gebruikt, baten als bedoeld in de art. 23, § 1, 3° en 28, WIB 92, en geen baten als bedoeld in de art. 23, § 1, 2° en 27, tweede lid, 3°, WIB 92 (zie 28/9 tot 13).

 

VI. VERGOEDINGEN VERKREGEN TER COMPENSATIE OF NAAR AANLEIDING VAN EEN VERMINDERING VAN DE BEROEPSWERKZAAMHEID

 

Nummer 27/15

 

De in art. 27, tweede lid, 4°, a, WIB 92, bedoelde vergoedingen zijn van dezelfde aard als die vermeld in art. 25, 6°, a, WIB 92.

 

De commentaar op voormeld onderdeel van art. 25, WIB 92, is derhalve mutatis mutandis van toepassing (zie 25/59 tot 61 en 63).

 

De belastbaarheid van een dergelijke vergoeding ontstaat evenwel slechts op het ogenblik waarop de belastingplichtige ze heeft geïnd of over het bedrag ervan kan beschikken.

 

VII. VERGOEDINGEN VERKREGEN TOT HERSTEL VAN EEN TIJDELIJKE DERVING VAN BATEN

 

Nummer 27/16

 

De in art. 27, tweede lid, 4°, b, WIB 92, bedoelde vergoedingen zijn van dezelfde aard als die vermeld in art. 25, 6°, b, WIB 92.

 

De in 25/64 tot 70 opgenomen bepalingen zijn derhalve mutatis mutandis van toepassing, alsook trouwens het bepaalde in het laatste lid van 27/15.

 

VIII. VERGOEDINGEN VAN PARLEMENTAIRE MANDATARISSEN

 

Nummer 27/17

 

Art. 27, tweede lid, 5°, WIB 92, bepaalt uitdrukkelijk dat de vergoedingen van de leden van de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de Raden (Brusselse Hoofdstedelijke Raad, Raad van de Duitstalige Gemeenschap, Franse Gemeenschapsraad, Vlaams Parlement, Waals Parlement) en het Europees Parlement, baten zijn in de zin van art. 23, § 1, 2°, WIB 92 [Het nieuwe fiscale statuut van de parlementaire mandatarissen is van toepassing op de vanaf 1.1.1996 aan de betrokkenen betaalde of toegekende vergoedingen (dit is in de regel met ingang van aj. 1997).].

 

Nummer 27/18

 

De voormelde wetsbepaling stelt bovendien dat de vergoedingen voor de uitoefening van bijzondere functies in die vergaderingen ook als baten worden aangemerkt. Dit betekent dus dat ook de vergoedingen van de voorzitters van de Kamer, de Senaat en de Raden, alsook die van de leden van het Bureau en het College van de Quaestoren baten zijn. Hetzelfde geldt voor de vergoedingen van de fractievoorzitters in de Raden, alsook voor de vergoedingen die in de toekomst eventueel aan rapporteurs of commissievoorzitters (die geen lid van het bureau zijn) worden toegekend (Kamer, gewone zitting 1994-1995, Stuk 1695/5, blz. 9).

 

Nummer 27/19

 

Art. 27, tweede lid, 5°, in fine, WIB 92, stelt uitdrukkelijk dat de terugbetaling door de Kamer van volksvertegenwoordigers, de Senaat, de (Gemeenschaps- en Gewest)raden en het Europees Parlement van gedane kosten niet als baten worden aangemerkt.