Voorlopige opname van "Studie van een oude man met baard in verloren profiel" van Anthony van Dyck, in de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap

Bij besluit van de Vlaamse minister van Buitenlandse Zaken, Cultuur, Digitalisering en Facilitair Management van 2 juni 2023 betreffende de voorlopige opname van roerende goederen in de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap wordt bepaald:
Enig artikel. Volgende "Studie van een oude man met baard in verloren profiel" van Anthony van Dyck wordt als voorlopige maatregel opgenomen in de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap in hoofdafdeling 1, individuele voorwerpen; afdeling 4, artistiek erfgoed:
1° a) korte beschrijving:Studie van een oude man met baard in verloren profiel,
vervaardiger: Anthony van Dyck,
jaar: 1618 - 1620,
objecttype: schilderij,
materiaal: olieverf, paneel,
techniek: schilderen,
afmetingen: 37 x 30 cm,
inventarisnummer CVG: BK007930,
inventarisnummer KMSKA: 5168,
de kopstudie werd aanvankelijk geschilderd op een paneel met horizontale houtnerf dat mogelijk nog in het atelier in een onregelmatige vorm werd verzaagd en vervolgens met behulp van plankjes met een verticale houtnerf werd vergroot tot een staand rechthoekig formaat;
b) motivatie: de olieverfschets van de jonge Anthony van Dyck is een zeldzame eigenhandig geschilderde studie voor het hoofd van een man op het ogenblik dat hij werkte in het atelier van Peter Paul Rubens. Techniek en stijl sluiten aan bij zijn werken uit de zogenaamde `eerste Antwerpse periode'.
Zowel in het oeuvre van Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck als Jacob Jordaens komen dergelijke olieverfstudies van `karakterkoppen' voor. Ze vormden een wezenlijk onderdeel van de atelierpraktijk van deze meesters en illustreren hoe zij te werk gingen. Het lijkt geen twijfel dat van Dyck en Jordaens deze praktijk bij Rubens hebben geleerd. In die zin heeft `Studie voor het hoofd van een man' een ijkwaarde.
Later gebruikten de schilders deze koppen voor hun grote historiestukken. De `Studie voor het hoofd van een man' vormt bijgevolg een belangrijk studieobject dat ons meer kan leren over het herhaaldelijk gebruik van `hoofden' in historiestukken door kunstenaars (ijkwaarde).
De studiekop heeft een uitzonderlijke artistieke waarde. In dit werk op klein formaat ontplooit van Dyck zijn prille talent. De studiekop, uitgevoerd in zijn losse, haast rauwe manier van schilderen is een sprekend voorbeeld van eigengereide manier van werken van Dycks, die sterk contrasteerde met de gladde uitvoering van Rubens' werk in deze periode. Waar andere kunstenaars op hun negentien net aan het einde van het leerproces komen, toont van Dyck zich in deze studie als een zelfverzekerde artistieke persoonlijkheid met een scherp observatievermogen. Het spontaan en krachtig geschilderde hoofd van de man doet in technisch opzicht niet veel onder voor van Dycks beste studiekoppen;
c) bewaarplaats: Antwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen;
d) eigendomssituatie: overheidsbezit
Tegen dit besluit kan een beroep tot nietigverklaring of een verzoek tot schorsing van de tenuitvoerlegging worden ingediend bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het verzoekschrift wordt ingediend, hetzij elektronisch via een beveiligde website van de Raad van State (http://eproadmin.raadvst-consetat.be/), of met een ter post aangetekende brief die wordt toegezonden aan de Raad van State (Wetenschapsstraat 33 te 1040 Brussel). Het verzoekschrift wordt ingediend binnen een termijn van zestig dagen nadat de beslissing werd betekend. Indien de beslissing niet betekend diende te worden, gaat de termijn in met de dag waarop de verzoeker er kennis van heeft gehad