Nummer S 42/06-01

Nummer S 42/06-01

06. - Schenking met voorbehoud van vruchtgebruik en beding van terugvalling.

01. - Vier notariële akten waarin door de overledene de blote eigendom van eigen goederen wordt geschonken aan haar kinderen en kleinkinderen met voorbehoud van het vruchtgebruik, voorzien telkens - zij het niet helemaal in dezelfde bewoordingen - dat erna het overlijden van de schenkster terugvalling zou zijn van het door haar aan haarzelf voorbehouden vruchtgebruik :

1. in eerste instantie in hoofde van haar echtgenoot, indien deze haar zou overleven en
2. vervolgens na zijn overlijden, in hoofde van haar kinderen en dit telkens wat de goederen betreft die door de schenkster aan haar kleinkinderen werden geschonken.

Ongeacht hoe geformuleerd, dient het beding van terugvalling in casu juridisch steeds als een schenking onder opschortende voorwaarde te worden gekwalificeerd.

De overlevende echtgenoot trad in deze notariële schenkingen niet op als contractpartij en heeft de bedongen terugvalling te zijnen behoeve nooit aanvaard.

In de aangifte van nalatenschap van de schenkster wordt de niet-aanvaarding van deze terugvalling van vruchtgebruik zelfs bevestigd.

De kinderen traden in alle akten wel op als contractpartij en zij hebben door het ondertekenen en aanvaarden van deze schenkingen ook de erin (onder welke vorm dan ook) bedongen clausule van terugvalling van vruchtgebruik aanvaard.

Op het ogenblik van de redactie van de notariële akten was het perfect geweten dat de overlevende echtgenoot, die bij deze akten niet optrad en derhalve na deze akten het daarin te zijnen behoeve bedongen beding van terugvalling van vruchtgebruik diende te aanvaarden, desgevallend het beding van terugvalling van vruchtgebruik niet zou aanvaarden.

Deze uitdrukkelijke niet-aanvaarding door de overlevende echtgenoot maakt dit beding daarom echter niet nietig maar leidt ertoe dat dit beding geen rechtsgevolg heeft.

Daaruit vloeit voort dat de kinderen op grond van het door hen in de schenkingsakten reeds aanvaarde beding van terugvalling van vruchtgebruik vanaf het ogenblik van het overlijden van de schenkster het vruchtgebruik van de in de akten vermelde goederen verwierven en dat de schorsende voorwaarde van schenking van dit vruchtgebruik vervuld werd "... ingevolge het overlijden van de schenkster" (cf. tekst van art. 42, VIIIbis W.Succ.).

T.a.v. de kinderen worden terecht de artikelen 42 VIIIbis en 66bis van het W. Succ. toegepast op de bedoelde schenkingen van vruchtgebruik.

(Arrest van het hof van beroep te Antwerpen, dd. 9 november 1998, Rec. gén., nr. 25.069 - bl. nr. E.E./93.026)

----------
APRIL 1999 - 260/4-2

JANUARI 2001 - 260/4-3