Ministerieel besluit betreffende de voorlopige opname van `Portret van een jonge vrouw met haar hond', toegeschreven aan Catharina van Hemessen op de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap

Bij besluit van de Vlaamse minister van Buitenlandse Zaken, Cultuur, Digitalisering en Facilitair Management van 21 juni 2023 betreffende de voorlopige opname van roerende goederen in de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap wordt bepaald:
Artikel 1. Het volgend cultuurgoed wordt als voorlopige maatregel opgenomen in de lijst van het roerend cultureel erfgoed van de Vlaamse Gemeenschap in hoofdafdeling 1, individuele voorwerpen; afdeling 4, artistiek erfgoed:
1°
a) korte beschrijving:toegeschreven aan Catharina van Hemessen, `Portret van een jonge vrouw met haar hond', 16de/17de eeuw, schilderijen, olieverf op paneel, 24,7 x 31,8 cm, BK009561, geen signatuur zichtbaar, op de achterkant van het paneel werd een onleesbare tekst geschreven.;
b) motivatie: het belang van dit werk schuilt vooral in de toeschrijving aan Catharine van Hemessen, de vroegste Zuid-Nederlandse vrouwelijke schilder van wie verifieerbaar werk bewaard is gebleven. De toeschrijving aan Catharina van Hemessen maakt dit portret uitermate zeldzaam.
Aangezien de toeschrijving van het aan Catharina van Hemessen toegeschreven portretje in het KMSKA onzeker is, zou dit werk het enige portret van Catharina van Hemessen in Vlaanderen zijn. Het portret is onmisbaar omdat het van de hand is van een vrouwelijke schilder uit de Zuidelijke Nederlanden van de zestiende eeuw, van wie ook gesigneerd werk werd overgeleverd en wiens leven gedocumenteerd is (ijkwaarde).
Ofschoon een uitzonderlijk figuur, is ze tegelijk representatief voor de vrouwelijke schilders in die tijd - die meestal kunstenaarsdochters waren (zoals Van Hemessen) en opgroeiden in een humanistisch milieu dat openstond voor intellectueel en artistiek onderricht van vrouwen. Dit maakt haar des te interessanter en relevanter als kunstenaar. Er zijn ook indicaties die erop wijzen dat Van Hemessen een artistieke standaard zette voor latere ontwikkelingen. Zo sluiten verschillende Italiaanse vrouwelijke schilders - in casu Sofonisba Anguissola en Lavinia Fontana - bij haar aan door naar analogie van Van Hemessen een zelfportret aan de schildersezel te maken (bijzondere waarde voor het collectieve geheugen en schakelfunctie).;
c) bewaarplaats: Vilvoorde, Depot Collectie Vlaamse Gemeenschap
d) eigendomssituatie: Overheidsbezit
Tegen dit besluit kan een beroep tot nietigverklaring of een verzoek tot schorsing van de tenuitvoerlegging worden ingediend bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Het verzoekschrift wordt ingediend, hetzij elektronisch via een beveiligde website van de Raad van State (http://eproadmin.raadvst-consetat.be/), of met een ter post aangetekende brief die wordt toegezonden aan de Raad van State (Wetenschapsstraat 33 te 1040 Brussel). Het verzoekschrift wordt ingediend binnen een termijn van zestig dagen nadat de beslissing werd betekend. Indien de beslissing niet betekend diende te worden, gaat de termijn in met de dag waarop de verzoeker er kennis van heeft gehad